Άρθρο

Κλίμακα τυπικής ανάπτυξης

Κλίμακα τυπικής ανάπτυξης

Πολλοί γονείς αναρωτιούνται για το πότε θα πρέπει να ανησυχήσουν όσον αφορά την ανάπτυξη του παιδιού τους και να ζητήσουν την βοήθεια του ειδικού. Παρακάτω παρουσιάζονται ορισμένες δεξιότητες που πρέπει να έχει κατακτήσει ένα παιδί , ανάλογα με την ηλικία του, σε επτά βασικούς τομείς:

  1. Κινητικότητα
  2. Γνωστική ανάπτυξη
  3. Γλωσσική ανάπτυξη
  4. Ψυχοκοινωνική ανάπτυξη
  5. Δεξιότητες καθημερινής ζωής
  6. Παιχνίδι
  7. Μίμηση/ Προσοχή/ Αισθητηριακή ολοκλήρωση

Κινητικότητα

Από 3-4 ετών

Ως προς την αδρή κινητικότητα, το παιδί είναι σε θέση:

  • να οδηγεί ποδήλατο με τρεις ρόδες
  •  να πηδάει από το πρώτο σκαλοπάτι με τα δυο του πόδια
  • να κάνει κούνια χωρίς βοήθεια
  • και να προσπαθήσει να χτυπήσει ένα στόχο με την μπάλα του.

Ως προς την λεπτή κινητικότητα, μπορεί :

  • να αντιγράψει ένα απλό σχήμα
  •  να ζωγραφίσει μέσα σε ένα κύκλο
  •  να χτίσει πύργο με έως 10 τουβλάκια
  • να μιμηθεί το χτίσιμο με μικρό αριθμό κύβων
  • να ζωγραφίσει έναν άνθρωπο με τα βασικά μέλη του
  • να περάσει χάντρες μέσα σε κορδόνι
  • να φτιάξει ένα παζλ των 3-7 κομματιών

Στην ηλικία αυτή αρχίζει να εμφανίζει κυρίαρχο χέρι στην χρήση αντικειμένων και παιχνιδιών.

Από 4-5 ετών

Ως προς την αδρή κινητικότητα:

  • να στηριχτεί στο ένα πόδι για διάστημα λίγων δευτερολέπτων
  • να κατεβαίνει την σκάλα με εναλλαγή ποδιών
  • να πετά την μπάλα σηκώνοντας τα χέρια του πάνω από τον ώμο του
  • να κλωτσά την μπάλα ενώ κυλά

Ως προς την λεπτή κινητικότητα:

  • να κόβει χαρτί σύμφωνα με ευθείες ή στρογγυλές γραμμές
  • να χρησιμοποιεί το κλειδί σε μια κλειδαριά
  • να κρατά το πιρούνι ή το κουτάλι με τα δάχτυλα του
  • να ζωγραφίζει έναν άνθρωπο με πέντε μέλη
  • να διπλώνει ένα χαρτί στη μέση με τις δύο άκρες
  • να αντιγράφει ένα τετράγωνο

Από 5-6 ετών

Ως προς την αδρή κινητικότητα:

  • να κάνει ποδήλατο με δύο ρόδες
  • να κολυμπά αυτόνομα
  • να χτυπά ένα μπαλάκι με ρακέτα
  • να κρεμιέται από μία μπάρα  για λίγα δευτερόλεπτα
  • να κάνει συνεχόμενα πηδηματάκια με εναλλαγές ποδιών
  • να περπατά σε δοκό ισορροπίας
  •  να κάνει επιτόπια πηδηματάκια ενώ στρέφει τον κορμό του
  • να πετά ένα μπαλόνι και να το πιάνει

Ως προς την λεπτή κινητικότητα:

  • να κόβει σχήματα και εικόνες με το ψαλίδι
  • να περνά χάντρες σε κορδόνι ακολουθώντας ένα συγκεκριμένο ρυθμό σχημάτων ή χρωμάτων
  • να ζωγραφίζει ένα σπίτι με πόρτα και παράθυρα
  • να  αντιγράφει σχήματα

Γνωστική ανάπτυξη

Από 3-4 ετών

  • μπορεί να ταιριάζει και να αναγνωρίζει τα βασικά χρώματα και μεγέθη
  • να αναγνωρίζει μέσα στο χώρο τις έννοιες μπροστά-πίσω
  • να προσποιείται με την φαντασία του
  • να βγάζει συμπεράσματα
  • να θυμάται πρόσφατα συμβάντα
  • να κατανοεί ερωτήματα του τύπου ‘’πότε’’, ‘’ποιος’’, ‘’τι’’, ‘’γιατί’’
  • να ομαδοποιεί αντικείμενα

Από 4-5 ετών

  • μπορεί να επικεντρωθεί σε μία δραστηριότητα για λίγα λεπτά
  • να βρει τις ομοιότητες και τις διαφορές σε μία εικόνα
  • να κατανοεί την σχέση έννοιας αποτελέσματος π.χ. τι κάνεις όταν διψάς
  • να κατανοεί έννοιες που αφορούν τον χώρο ή την ποσότητα
  • να συγκρίνει ζώα μεταξύ τους
  • να κατανοεί μία σύνθετη εντολή
  • να γράφει μερικά κεφαλαία γράμματα
  • να κατανοεί κάποιες από της έννοιες που αφορούν τον χρόνο

Από 5-6 ετών

  • μπορεί να κατανοεί αναλογίες
  • να γράφει το όνομα του
  • να μετρά ως το 10
  • να κατανοεί τις έννοιες δεξιά-αριστερά, μισό- ολόκληρο
  • να κατανοεί τα μεγέθη αντικειμένων χωρίς να είναι παρόντα
  • να κατανοεί αφηρημένους όρους
  • να κατανοεί το συγκριτικό και υπερθετικό βαθμό
  • να γράφει ορισμένα γράμματα

Γλωσσική ανάπτυξη

Από 3-4 ετών

Ως προς την αντίληψη του λόγου, μπορεί να κατανοεί την άρνηση ή το χιούμορ και  να αναγνωρίζει τα μέλη του σώματος του.

Ως προς την έκφραση του λόγου, μπορεί να απαντά λογικά σε μία ερώτηση, να περιγράφει πρόσφατα συμβάντα, να συμπληρώνει απλές αναλογίες του τύπου ‘’το γάλα το πίνουμε’’. Επίσης, μπορεί  να επαναλαμβάνει προτάσεις, να απαντά σε ερωτήσεις του τύπου ‘’πότε’’, να κάνει ερωτήσεις του τύπου ‘’τι’’, ‘’ποιος’’, ‘’γιατί’’  και να χρησιμοποιεί το συνδετικό και.

Από 4-5 ετών

Ως προς την αντίληψη του λόγου, μπορεί να ακολουθεί τρεις  οδηγίες με την σωστή σειρά, να κατανοεί προτάσεις παθητικής φωνής, να κατανοεί απλούς επιθετικούς προσδιορισμούς που αναφέρονται σε ένα ουσιαστικό, να συγκεντρώσει την προσοχή του στο να παρακολουθήσει μια ιστορία.

Ως προς την έκφραση του λόγου, μπορεί να ονομάζει τα βασικά χρώματα και μεγέθη, να χρησιμοποιεί προθέσεις, να περιγράφει  την διαδικασία μιας δραστηριότητας και να ονομάζει μέλη βασικών κατηγοριών όπως τα φρούτα.

Από 5-6 ετών

Ως προς την αντίληψη του λόγου, μπορεί να κατανοεί σύνθετες προτάσεις.

Ως προς την έκφραση του λόγου, μπορεί να ονομάζει το δεξί-αριστερό, μισό-ολόκληρο, να αποστηθίζει μέρος των στίχων ενός τραγουδιού, να επαναλαμβάνει μια ιστορία με οπτική αναπαράσταση, να παράγει ουσιαστικά μέσω ρημάτων, να χρησιμοποιεί τον συγκριτικό και τον υπερθετικό βαθμό. Ακόμη, να συμπληρώνει πολύπλοκες αναλογίες όπως ‘’στα πόδια φοράμε κάλτσες’’ και να διορθώνει αυθόρμητα τα λάθη του.

Ψυχοκοινωνική ανάπτυξη

Από 3-4 ετών

Μπορεί να περιμένει τη σειρά του στη διάρκεια μιας δραστηριότητας αλλά και να νιώθει ενοχή για κάποια πράξη του.

Από 5-6 ετών

Μπορεί να αισθανθεί ανασφάλεια και ταπείνωση σε κάποιες καταστάσεις, ενώ αρχίζει να αναπτύσσει το αίσθημα της εμπιστοσύνης σε κάποια πρόσωπα πέραν των οικείων του.

Δεξιότητες καθημερινής ζωής

Από 3-4 ετών

Μπορεί να βάζει τα παπούτσια του αυτόνομα, να ξεκουμπώνει το φερμουάρ ή τα κουμπιά από τα ρούχα του και να λύνει τα κορδόνια του. Επίσης, να τρώει μόνο του καλά, να χρησιμοποιεί το πιρούνι, να ζητά να πάει στην τουαλέτα, να πλένει και να σκουπίζει τα χέρια και το πρόσωπο του μόνο του.

Από 5-6 ετών

Μπορεί  να ντύνεται και να ξεντύνεται καλά, να δένει τα κορδόνια του, να βουρτσίζει τα δόντια του, να έχει πλήρη έλεγχο των σφιγκτήρων, να προετοιμάζει ένα ελαφρύ γεύμα και να κάνει μπάνιο μόνο του.

Παιχνίδι

Από 3-4 ετών

Στην ηλικία αυτή του αρέσει να κοιτά ανάμεσα από τα πόδια του, να στριφογυρνά μέχρι να ζαλιστεί και να παίζει συμβολικά με κούκλες, στρατιωτάκια, αυτοκίνητα κ.α.

Από 4-5 ετών

Ασχολείται με το δημιουργικό παιχνίδι, κάνει κατασκευές με κόλλα και χαρτί, συμμετέχει στο συνεργατικό παιχνίδι, παίζει και συνεργάζεται, δηλαδή, με άλλα παιδιά. Επίσης, συναρμολογεί απλά παιχνίδια,  φτιάχνει κολιέ με χάντρες και παίζει εκπαιδευτικά παιχνίδια.

Από 5-6 ετών

Μπορεί να συμμετέχει σε ομαδικά παιχνίδια ανταγωνισμού όπως κρυφτό ή κυνηγητό, να ασχολείται με ξύλινες κατασκευές, να παίζει κουκλοθέατρο, να παίζει ένα ρόλο σε κάποια ιστορία (δραματοποίηση), να χορεύει  και να κάνει γυμναστική.

Μίμηση/ Προσοχή/ Αισθητηριακή ολοκλήρωση

Από 3-4 ετών

Μπορεί να θυμηθεί γεγονότα που συνέβησαν λίγους μήνες πριν.

Από 4-5 ετών

Μπορεί να χρησιμοποιεί << απαγορευμένες>> λέξεις που έχει ακούσει από ενήλικες, ενώ έχει μεγαλύτερο φάσμα προσοχής.

Από 5-6 ετών

Μπορεί να θυμάται τον αριθμό του τηλεφώνου του και την διεύθυνση του σπιτιού του.

Αγγελική Μπαλατσούρα

Αγγελική Μπαλατσούρα

Η Αγγελική Μπαλατσούρα είναι πτυχιούχος Λογοθεραπεύτρια με εργασιακή εμπειρία σε κέντρα Ειδικών Θεραπειών, ατομικές συνεδρίες παιδιών με καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου, διαταραχές άρθρωσης, φωνολογικές διαταραχές, νοητική υστέρηση, διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές.

top