Μύθοι και αλήθειες γύρω από τη διαδικασία της Συμβουλευτικής Γονέων

Η συμβουλευτική γονέων είναι η θεραπευτική συνεργασία μεταξύ ενός εξειδικευμένου ψυχοθεραπευτή ή παιδοψυχολόγου με τους γονείς προκειμένου να λάβουν υποστήριξη σε σχέση με την επεξεργασία, την αποδοχή και την καλύτερη διαχείριση των δυσκολιών που μπορεί να αντιμετωπίζει το παιδί τους, στο μαθησιακό, ψυχοσυναισθηματικό και κοινωνικό τομέα.

Πολλές φορές ωστόσο οι γονείς έρχονται στα πρώτα ραντεβού συμβουλευτικής με αμφιθυμικά συναισθήματα και αρκετές απορίες για το ρόλο του ψυχολόγου αλλά και το τι περιλαμβάνει η διαδικασία αυτή. Παρακάτω θα προσπαθήσουμε να φωτίσουμε κάποιες από τις πιο σημαντικές πλευρές της θεραπευτικής αυτής διαδικασίας καταρρίπτοντας δέκα βασικούς μύθους που σχετίζονται με αυτή.

  • Το παιδί μου κάνει ψυχοθεραπεία άρα εγώ δεν χρειάζεται να δω κάποιον ειδικό

Πολλές φορές οι γονείς αισθάνονται ότι η παρέμβαση που δέχεται το παιδί τους από τον ειδικό είναι επαρκής για να διορθώσει το παιδί τη συμπεριφορά του και να καλλιεργήσει τις δεξιότητες που απαιτούνται. Ωστόσο αυτή η σκέψη είναι εντελώς περιοριστική καθώς θέτει το παιδί στη θέση αυτού που έχει το “πρόβλημα” και δεν αναγνωρίζει τον καθοριστικό ρόλο που έχουν οι ίδιοι οι γονείς στην προσέγγιση και την επίλυση των ζητημάτων του παιδιού τους.

  • Στη συμβουλευτική θα μπορώ να μαθαίνω τι συζητά το παιδί μου στην ατομική του θεραπεία

Η ατομική θεραπεία του παιδιού είναι αυστηρώς προσωπική και ο ειδικός δεσμεύεται από το απόρρητο να μην αποκαλύπτει πληροφορίες που εκφράζει το παιδί εκτός από περιπτώσεις που η ασφάλειά του τίθεται σε κίνδυνο. Παρόλαυτά ο ειδικός μπορεί να φέρει θέματα προς συζήτηση που αναδύονται μέσα από την ατομική θεραπεία του παιδιού με τρόπο προστατευμένο με σκοπό να βοηθήσει τους γονείς να κατανοήσουν το παιδί τους καλύτερα.

  • Ο ψυχολόγος θα μου δώσει μια λίστα συμβουλών για το τι να κάνω

Η συμβουλευτική γονέων δεν είναι μία σειρά τυποποιημένων συμβουλών γονεϊκότητας και ο ρόλος των γονέων δεν είναι παθητικός. Αντιθέτως με την κατεύθυνση του ειδικού οι γονείς καλούνται να αναστοχαστούν πάνω στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν με το παιδί τους, να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και να αναλάβουν ενεργό δράση στην αντιμετώπισή τους. Ωστόσο, αρκετές φορές ο ειδικός μπορεί να δώσει συγκεκριμένες προτάσεις στους γονείς για τα θέματα που τους αφορούν.

  • Στη συμβουλευτική γονέων μπορώ να μιλήσω μόνο για το παιδί μου και τον γονεϊκό μου ρόλο

Οι συνεδρίες δομούνται σε ένα πλαίσιο ελεύθερης έκφρασης όπου ο γονέας μπορεί να εκφράσει και άλλα συναισθήματα και δυσκολίες που δε σχετίζονται μόνο με το παιδί του. Πολλές φορές μάλιστα ο ειδικός χρειάζεται να θέσει ερωτήσεις που αφορούν το ευρύτερο οικογενειακό πλαίσιο, τις σχέσεις μεταξύ των μελών σε μια προσπάθεια να κατανοήσει τα μοτίβα συσχέτισης και αλληλεπίδρασης που πιθανόν επηρεάζουν το παιδί.

  • Η συμβουλευτική βοηθά μόνο όσους έχουν σοβαρά προβλήματα ή είναι συναισθηματικά αδύναμοι να ανταποκριθούν στο ρόλο τους

Σε καμία περίπτωση η συμβουλευτική δεν αφορά γονείς που είναι ψυχικά ασταθείς η αδύναμοι. Η συμβουλευτική ως θεραπευτική διαδικασία προσεγγίζει με ενσυναίσθηση τον άνθρωπο προσπαθώντας να τον υποστηρίξει στον πιο απαιτητικό ρόλο που ίσως καλείται να αναλάβει, αυτόν του γονέα.

  • Ο σκοπός της συμβουλευτικής είναι να υπογραμμίσει τα λάθη που κάνω ως γονέας

Η συμβουλευτική γονέων είναι μία υποστηρικτική και θεραπευτική διαδικασία που δεν στοχοποιεί και δεν κρίνει τους γονείς για τις επιλογές και τις δράσεις τους. Εκτός από τις δυσκολίες που συζητώνται, μεγάλη σημασία στη συμβουλευτική έχει να αναδειχθούν οι υγιείς πλευρές των γονέων και τα δυνατά χαρακτηριστικά τους.

  • Η συμβουλευτική και η ψυχοθεραπεία είναι το ίδιο πράγμα

Η συμβουλευτική είναι πιο σύντομης διάρκειας εστιάζει στο εδώ και τώρα και στοχεύει στο να βοηθήσει το άτομο να αντιμετωπίσει θέματα καθημερινότητας. Αντίθετα η ψυχοθεραπεία είναι συνήθως μακροχρόνια διαδικασία, προσεγγίζει τις δυσκολίες του ατόμου σε μεγαλύτερο βάθος και χρειάζεται συνήθως μεγαλύτερη επεξεργασία και ανασκόπηση της ζωής του ατόμου.

  • Η συμβουλευτική απαιτεί μακροχρόνια δέσμευση

Η συμβουλευτική γονέων συνήθως είναι βραχείας διάρκειας. Παρόλαυτα ο ειδικός θα αξιολογήσει τις δυσκολίες της οικογένειας και σε συνεργασία με τους γονείς θα καθορίσει το θεραπευτικό συμβόλαιο, τη συχνότητα και τη διάρκεια της συνεργασίας.

  • Αν διαβάσω ένα εγχειρίδιο για γονείς ή μιλήσω σε έναν φίλο για το πρόβλημά μου είναι το ίδιο

Κανείς δεν αμφισβητεί την αξία ενός επιστημονικού βιβλίου ή τη σημασία που έχει το μοίρασμα των δυσκολιών μας με οικείους και φίλους. Ωστόσο, η επαφή με έναν ειδικό θα εστιάσει στις δυσκολίες και τα προσωπικά χαρακτηριστικά μίας συγκεκριμένης οικογένειας με τρόπο αντικειμενικό, αμερόληπτο και επιστημονικό.

  • Ο ψυχολόγος που κάνει τη συμβουλευτική πρέπει να είναι και ο ίδιος γονέας για να με καταλάβει.

Πολλοί γονείς αισθάνονται ότι ένας ψυχολόγος που είναι και ο ίδιος γονέας θα μπορεί να κατανοήσει τα ζητήματα που τους απασχολούν καλύτερα. Αυτό εν μέρει μπορεί να έχει κάποια βάση με την έννοια ότι ο εκάστοτε θεραπευτής φέρει και τις προσωπικές του εμπειρίες οι οποίες μαζί με την εκπαίδευσή του διαμορφώνουν το προφίλ και την προσέγγιση που ακολουθεί στη συνεργασία του με τους γονείς. Από την άλλη πλευρά ένας ικανός θεραπευτής οφείλει να έχει απαραίτητες δεξιότητες να μένει αμερόληπτος, να δείχνει ενσυναίσθηση άσχετα με τα προσωπικά του βιώματα και να αξιοποιεί τις γνώσεις του προς όφελος των γονέων που έχει απέναντί του.

 

Μερικές σκέψεις για γονείς που σκέφτονται να ξεκινήσουν συμβουλευτική

  • Συζητήστε το με τον σύντροφό σας και αποφασίστε να συμμετέχετε και οι δύο στην διαδικασία, καθώς χρειάζεστε ο ένας την υποστήριξη του άλλου για να προσεγγίσετε αποτελεσματικά θέματα που αφορούν το παιδί σας. Ακόμη και γονείς που είστε διαζευμένοι είναι εξαιρετικά χρήσιμο να συνεργαστείτε ως γονείς προς όφελος του παιδιού σας. Σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, ο ειδικός θα σας προτείνει τρόπους που μπορείτε και οι δύο να επωφεληθείτε από τη διασικασία.
  • Επιλέξτε τον ειδικό με προσοχή και μη διστάζετε να ζητήσετε διαπιστευτήρια για την εκπαίδευσή του
  • Προετοιμαστείτε να αναλάβετε ενεργό ρόλο στη συζήτηση, να αναστοχαστείτε, να πειραματιστείτε και να δοκιμάσετε νέες στρατηγικές που μπορεί να απαιτούν αρκετή προσπάθεια από εσάς.
  • Δώστε χρόνο στον εαυτό σας και στη διαδικασία μέχρι να καταλήξετε στο τι σας βοηθά και τι όχι.
  • Να είστε ειλικρινείς απέναντι στο θεραπευτή σας και να μη διστάζετε να εκφράζετε οποιοδήποτε προβληματισμό σας ή απορία σχετικά με το πώς εξελίσσετε η συνεργασία σας.

 

Λαμπράκη Αλεξάνδρα