Το παιδί καθώς αναπτύσσεται χρησιμοποιεί το παιχνίδι για να δοκιμάσει, για να κατασκευάσει, να δημιουργήσει να διαδραματίσει ιστορίες, για σχετισθεί και να επικοινωνήσει με τους άλλους ανθρώπους.
Οι ακούσιες κινήσεις τα γέλια κι οι φωνές αποτελούν τα πρώτα του «εργαλεία» εξερεύνησης του κόσμου. Καθώς το μωρό περνά σε περισσότερο εκούσιες κινήσεις μαθαίνει την σχέση αιτίας και αποτελέσματος και αποκτά γνώση για τον κόσμο που το περιβάλλει. Ως παρατηρητής του παιχνιδιού των άλλων, προετοιμάζεται για τις πρώτες κοινωνικές εμπειρίες του. Ως μοναχικός παίκτης, χρησιμοποιεί το παιχνίδι για να αναγνωρίσει και να επεξεργαστεί σκέψεις, συναισθήματα και συγκρούσεις. Με το κοινωνικό παιχνίδι στη συνέχεια επικοινωνεί με τα συνομήλικα παιδιά και δημιουργεί σχέσεις μαζί τους. Στο συνεργατικό παιχνίδι τέλος, τα παιδιά θέτουν από κοινού στόχους και κανόνες και βρίσκουν τρόπους να συνυπάρχουν.
Το συμβολικό παιχνίδι
Το συμβολικό παιχνίδι είτε μοναχικό είτε στο πλαίσιο μιας ομάδας αποτελεί μια γέφυρα της εσωτερικής πραγματικότητας (συναισθήματα, φαντασία, συγκρούσεις) και της εξωτερικής. Μπορεί επίσης να παρομοιαστεί με έναν ενδιάμεσο χώρο, στον οποίο το παιδί μπορεί να αναγνωρίσει και να επεξεργαστεί τα συναισθήματα του. Παράλληλα να δοκιμάσει και να ανακαλύψει τρόπους για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις στην πραγματική του ζωή.
Καθώς το παιδί δημιουργεί ένα σενάριο παιχνιδιού δομεί την σκέψη του και το λεξιλόγιο του. Παράλληλα μεταφέρει συναισθήματα και προσδοκίες. Τα αντικείμενα θα το βοηθήσουν να αναπτύξει την εικόνα του εαυτού του, καθώς τα χρησιμοποιεί για να συμβολίσει τις καταστάσεις που το απασχολούν και τον τρόπο που το επηρεάζουν. Δημιουργώντας την σκηνή και το σενάριο του παιχνιδιού αναπτύσσει τον αυθορμητισμό και την περιέργεια του. Παρατηρεί και εξελίσσει τον τρόπο που λειτουργεί σε συγκεκριμένες καταστάσεις.
Ανακαλύπτει επίσης την ομαδικότητα και τους διαφορετικούς τρόπους που μπορεί να λειτουργήσει μέσα σε ένα σύνολο. Η διαδραμάτιση καταστάσεων, σκέψεων και συναισθημάτων το μαθαίνει να μπαίνει στην θέση των άλλων, να κάνει υποθέσεις για τις προθέσεις και τα συναισθήματα τους. Αναπτύσσει έτσι καινούργιους ρόλους περνώντας από την εξερεύνηση και την δημιουργία, στο μοίρασμα, την επικοινωνία και την συνεργασία με τους άλλους.
Άννα Θεοδωρίδη, Ψυχολόγος, Ψυχοδραματίστρια