Το μαθητικό άγχος και η σχέση του με το εκπαιδευτικό σύστημα
Το σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα, ανέκαθεν υπήρξε αρκετά απαιτητικό για τους μαθητές κάθε ηλικίας. Η αποστειρωμένη γνώση, ο παραδοσιακός τρόπος μεταφοράς της προς το παιδί, η απομνημόνευση (παπαγαλία) που προβάλει το σύγχρονο ελληνικό σχολείο με το να κυριαρχεί η απουσία της κατανόησης και αποκωδικοποίηση της πληροφορίας στα σχολικά μαθήματα δεν αφήνει το περιθώριο να επεξεργαστεί ο μαθητής τα δεδομένα που πρέπει και με τον ορθό τρόπο που χρειάζεται. Ο φόρτος των μαθημάτων, τα κακογραμμένα βιβλία, η πληθώρα των γνώσεων, ο βομβαρδισμός της πληροφορίας αλλά και οι προσδοκίες των γονιών φέρνουν συχνά σε δύσκολη θέση τους μαθητές, μικρούς και μεγάλους.
Ο ρόλος της οικογένειας
Η έμφαση της οικογένειας, της κοινωνίας, του σχολείου δημιουργεί πολύ συχνά άγχος στο μαθητή προκειμένου να φανεί αντάξιος στις απαιτήσεις των παραπάνω. Φράσεις των γονιών όπως «πήραμε βαθμούς», «γράφουμε διαγώνισμα», «μας εξέτασε στο μάθημα» προβάλουν στο πρόσωπο του παιδιού «θέλω» και «επιθυμίες» δικές τους που ταυτίζονται τόσο πολύ με το παιδί ώστε να μπερδεύονται οι ρόλοι και να φαίνεται να πηγαίνουν οι ίδιοι σχολείο αντί το παιδί τους. Αντίστοιχα, αυτή η κατάσταση αγχώνει το παιδί αφού νιώθει πως πρέπει να τα καταφέρει για τις προσδοκίες που οι γονείς του έχουν για εκείνο, για να μην τους στεναχωρήσει ή απογοητεύσει και όχι για το ίδιο.
Μαθητικό άγχος και διαγωνίσματα
Μία πολύ συχνή δυσκολία που οι μαθητές έχουν να αντιμετωπίσουν στο σχολείο και όχι μόνο είναι τα διαγωνίσματα. Τα διαγωνίσματα είναι γραπτές εξετάσεις που καλείται το παιδί πάνω σε μια συγκεκριμένη ύλη του παρελθόντος να εξεταστεί ώστε να αποκαλυφθεί εάν έχει κατακτήσει την ύλη ή τελικά όχι. Από μόνες τους οι γραπτές εξετάσεις είναι αρκετά αγχωτικές αν σκεφθεί κανείς ότι ο μαθητής έχει μία μόνο ευκαιρία να αποδείξει σε όλους αλλά και στον ίδιο του τον εαυτό ότι μπορεί να επιτύχει. Αν πάρουμε λοιπόν τοις μετρητοίς τους παράγοντες αποτυχίας που σε ένα διαγώνισμα ή σε μια γραπτή εξέταση καιροφυλακτούν, θα καταλάβουμε πόσες δυσκολίες αντιμετωπίζει ένα παιδί για να βγει αλώβητο από την εν λόγω δραστηριότητα.
Α) άγχος για να μην απογοητεύσει τους γονείς του,
Β) φόβο για την επίκριση και επίπληξη που ενδεχομένως να δεχτεί από το οικογενειακό του περιβάλλον αν αποτύχει,
Γ) κατάσταση της υγείας του παιδιού, εάν νιώθει καλά ή αδιαθεσία την ώρα που συμμετέχει,
Δ) ενθουσιασμός ότι γνωρίζει τις απαντήσεις, γεγονός που απαντάει με παρορμητικότητα νομίζοντας εντέλει ότι έχει απαντήσει σωστά,
Ε) έλλειψη κατανόησης, συγκέντρωσης ή διάσπασης προσοχής την ώρα που διαβάζει την εκφώνηση της άσκησης,
Ζ) έλλειψη επεξεργασίας των δεδομένων και ζητούμενων της άσκησης,
Στ) περιορισμένος χρόνος μέχρι να χτυπήσει το κουδούνι.
Κατανοούμε λοιπόν ότι δεν χρειάζεται να δίνουμε τόσο μεγάλη σημασία στους βαθμούς των διαγωνισμάτων ώστε να αγγίζουν πάντα την τελειότητα. Η καθημερινή προφορική συμμετοχή του μαθητή στην τάξη είναι αυτή που επίσης μετράει και υπολογίζεται σημαντικά από έναν δάσκαλο ή μια δασκάλα. Αν το παιδί επιτυγχάνει σε αυτό είναι θέμα χρόνου να προοδεύσει και στα αποτελέσματα των διαγωνισμάτων του, χρειάζεται μόνο υπομονή και χρόνος για να ενδυναμώσει και να καλλιεργηθεί πάνω σε αυτό.
Καρατασά Μαρία